کاهش فراگیری بیماری تب مالت در کشور
دکتر”امیری” رئیس گروه بیماریهای قابل انتقال بین انسان و حیوانات وزارت بهداشت در کنگره سراسری بروسلوز که مهرماه در همدان برگزار شد از کاهش میزان ابتلا به این بیماری در سه دهه گذشته در کشور خبر داد و گفت : از سال ۶۸ میزان ابتلا به این بیماری از۱۷۰ بیمار در هر۱۰۰ هزار نفر به کمتر از۲۰ بیمار در هر۱۰۰ هزار نفر کاهش یافته است 
“آقای نبوی”، معاون مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت هم  بیشترین موارد ابتلاء به این بیماری را به علت وجود دامداریهای سنتی در روستاها می داند. 
 
قاچاق دام، از عوامل ایجاد بیماری بروسلوز
رئیس سازمان دامپزشکی کشور نیز از واکسیناسیون بیش از ۹۵ درصد دامهای کشور علیه بیماریهای مشترک انسان و دام خبر داده و می گوید : “علت اصلی بروز بروسلوز در کشور واردات دامهای قاچاق و جابجایی غیر مجاز است”. آقای”رفیعی”می افزاید :”در سال ۹۷ با امضای تفاهم نامه با نیروی انتظامی قرار شده است سازمان دامپزشکی هم برای جلوگیری از ورود دام قاچاق به کشور به یگان حفاظت مجهز و افرادی از نیروی انتظامی در این سازمان شاغل شوند.”
در این کنگره عنوان شد، سالانه حدود ۱۸ هزار نفر در کشور به بیماری بروسلوز مبتلا می شوند.
بیماری
 
 ضرورت نظارت بر قربانی دام ها 
“امیری”،رئیس پیشین مرکز بهداشت استان همدان یکی از مسائل نگران کننده را علاوه بر استفاده بیرویه مردم از لبنیات سنتی، ذبح گوسفندان به عنوان نذورات مردمی در ایام محرم و صفر می داند و می گوید :”این عامل میتواند به گسترش بیشتر تب مالت دامن بزند که بهتر است این قربانی ها زیر نظر مراکز و کارشناسان دامپزشکی انجام شود.”
بیماری
 
همدان، سومین استان مبتلا به تب مالت
“بطحایی”، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی می گوید: “بر اساس آمار استان همدان با ثبت ۹۲۶ مورد ابتلاء ، سومین استان از نظر تعداد مبتلایان به تب مالت است.استانهای کردستان و کرمانشاه رتبه های اول و دوم و استانهای لرستان و آذربایجان غربی در رده های چهارم و پنجم هستند.”
 
بیماری
او همجواری با استانهای مرزنشین و ورود دام های قاچاق و روش های سنتی در تولید و پرورش دام را از جمله موارد شیوع این بیماری در استان همدان می داند.
” بهرامی”، رئیس شبکه بهداشت کبودراهنگ هم با  اعلام اینکه این شهرستان بیشترین میزان ابتلا به بیماری تب مالت را در استان همدان دارد ، هم مرز بودن با استان کردستان و روش های سنتی در پرورش دام را از مهم ترین عوامل بالا بودن موارد این بیماری برمی شمارد.
 
علائم بیماری تب مالت چیست؟
رنگ پریدگی ،تب و عرق سرد ، ضعف و بی حالی و دردهای بدنی نظیر کمر درد و پشت درد از نشانه های این بیماری است.
” اکبری” که چند وقتی است به این بیماری مبتلا شده می گوید:”بدنم شدیدا درد می کند و عرق و تب سرد دارم. “
“ترکاشوند” یکی از دامداران نهاوند که پیرمردی ۶۵ ساله است از این بیماری اظهار بی اطلاعی می کند و می گوید:” این بیماری را نمی شناسد و از چگونگی ابتلاء به آن و علل و عواملش آگاهی ندارد.”
“حسینی” دامدار هم می گوید : “به دام سقط شده دست زدم ، باید با دستکش ترشحات را خارج می کردم و ماسک می زدم که نمی دانستم و کارشناسان دامپزشکی هم به من گفتند که از طریق تنفس هم انتقال می یابد.”
“محمدی” هم علت ابتلای خود به بیماری تب مالت را استفاده از لبنیات سنتی آلوده می داند.
بیماری
 
کارشناس دامپزشکی:
لبنیات سنتی باید استاندارد پاستوریزه شود
 
“نقی پور” کارشناس دامپزشکی مهم ترین علل شیوع این بیماری را استفاده از لبنیات همچون شیر خام ، کره و پنیر می داند.او همچنین معتقد است ترشحات جنینی در حیوانات و استنشاق هوای آلوده هم موجب ابتلای به این بیماری می شود.
“آقای افشار” کارشناس بهداشت همدان با اشاره به اینکه شیر در لبنیات های سنتی پاستوریزه نمی شود می گوید : “در استان همدان۳۵۰ لبنیات سنتی وجود دارد که فقط ۲ تا از اینها دستگاه پاستوریزاسیون دارند.”
او با توجه به اینکه در میان محصولات لبنی امکان وجود ویروس بروسلوز  در پنیر و خامه بیشتر است از فروشندگان لبنیات سنتی می خواهد از فروش پنیر و خامه بویژه شیرخام خودداری کنند.
“آقای مسیبی” که یک لبنیات سنتی دارد در پاسخ به کارشناس بهداشت که از او می پرسد شیرخام را چگونه پاستوریزه می کنید می گوید: “شیر را تا ۶۰ درجه حرارت می دهیم” ، که کارشناس این شیوه را موجب پاستوریزه شدن شیر نمی داند و معتقد است حتما شیر باید در دستگاه پاستوریزاسیون ، پاستوریزه شود.
 
 
 
اقبال مردم به لبنیات سنتی
البته نباید اقبال مردم را به لبنیات سنتی نادیده گرفت. بیشتر مردم طعم متفاوت و قیمت پایین تر را علل اصلی توجه به مواد لبنی سنتی می دانند.
“خانم عسگری” در پاسخ به اینکه چرا از ماست سنتی استفاده می کند می گوید: “ماست سنتی ۲ کیلویی، ۵ هزار و۵۰۰ تومان است در حالی که قیمت بسته بندی شده و کارخانه ای آن ۱۱ هزار و ۵۰۰  تومان است.”
“آقای پاکروش” هم می گوید:” لبنیات بسته بندی شده ، هم مزه ندارد و هم افزودنی و مواد نگهدارنده دارد.”
 
 
 
افزایش روز افزون قیمت لبنیات 
البته در این میان کارخانه داران هم با اذعان به بالا بودن قیمت لبنیات ، علت اصلی آنرا بالا رفتن قیمت مواد اولیه می دانند.
“دوستی” مدیرعامل کارخانه مواد لبنی در همدان در این باره می گوید: “همه مواد اولیه همچون بطری، کارتن و غیره… ، دو تا سه برابر شده است و در شش ماهه اول امسال ما هیچ سودی نداشته ایم و فقط برای بقاء تولید کرده ایم.”
برخی معتقدند که علوفه و نهاده های دامی با کیفیت پایین و آلوده ای که به دامها داده می شود در ابتلای دام ها به تب مالت موثر است.
 
کارشناس دامپزشکی:
 تب مالت از طریق خوراک دام منتقل نمی شود
 
“کریمی” یکی از دامداران منطقه کبودراهنگ می گوید : “کپک موجود در ذرت موجب بیماری در دامها می شود و چون در بازار کمبود مواد غذایی دام وجود دارد ، مجبوریم استفاده کنیم.” او می افزاید :”این کپک ها موجب سقط دامها می شود.”
“نقی پور” کارشناس دامپزشکی البته این موضوع را رد می کند و می گوید : “تب مالت از طریق خوراک دام منتقل نمی شود و اینکه برخی می گویند خوراک بی کیفیت و کپک زده موجب ابتلای دام به بیماری تب مالت می شود، صحت ندارد.”
بیماری
 
او با اشاره به اینکه بیشتر دام های استان به شیوه سنتی اداره می شود می گوید : “در استان همدان بیش از ۲ میلیون دام سبک و سنگین معادل ۵ درصد دام های کشور وجود دارد که از این میزان ۵۱۲ واحد دامپروری معادل۱۰ درصد صنعتی و مابقی به شیوه سنتی اداره می شود که باید واحدهای سنتی بیشتر مورد توجه و نظارت قرار گیرند.” 
“زنگنه” کارشناس دامپزشکی هم تزریق به موقع و کامل واکسن به دام ها را در عدم ابتلای به بیماری ها موثر می داند و می گوید : “سالانه ۱۲ نوبت به گاوها و گوساله ها واکسن می زنیم که شامل واکسن تب مالت هم می شود.”
“خیراندیش”، مدیر مرکز بهداشت شهرستان همدان در کمیته کنترل و مراقبت از بیماری آنفولانزا با اشاره به اهمیت بیماری های مشترک انسان و دام و بویژه تب مالت و ضرورت حفظ سلامتی مردم می گوید : “هر جا که لازم باشد مداخله می کنیم و سلامتی مردم را تامین می کنیم.”
در روزها و هفته های اخیر و با برخی هشدارها در رسانه ملی و استانی ، کمیته ای که ۶ ماه یکبار برگزار می شد بعد از یک هفته برگزار شد.”کمیته بیماریهای مشترک بین انسان و دام” در نشست خود برخی برنامه ها را در دستور کار خود قرار داد.
بیماری
 
چه باید کرد!
دراین نشست مقرر شد برخی اقدامات در دستور کار مراکز بهداشتی و نظارتی بر دام ها قرار بگیرد : اول اینکه مجوزهای لبنیات های محلی باید سخت گیرانه تر باشد و برخی کلاس های آموزشی برای آنها برگزار شود تا آنها نسبت به وظایف بهداشتی خود آگاهتر شوند ، دوم اینکه از ورود دام قاچاق جلوگیری شود چرا که بر اساس برخی آمارها برخی بیماریها از طریق دام های آلوده به سایر مناطق و کشورها منتقل می شوند ، سوم هم بحث واکسیناسیون دام هاست که باید نظارت شود تا واکسیناسیون به طور کامل و صدر درصدی برای دام ها انجام شود و در آخر هم اینکه نهادهای مرتبط با دام و بهداشت غرامت دامهای آلوده را پرداخت کنند تا دامداران متضرر نشوند و شفاف با بیماری دامهای خود برخورد کنند.
 
آموزش ، کم هزینه و زودبازده
در پایان باید به بحث آموزش و اهمیت آن در پیشگیری از ابتلا به بیماری تب مالت هم اشاره کنیم.گزارش میدانی ما از کسانی که به این بیماری مبتلا شده بودن نشان داد که بیشتر آنها از چگونگی انتقال این بیماری اطلاعی نداشتند.آموزش از طریق رسانه های جمعی ، مدارس روستایی و عشایری وادارات دامپزشکی و بهداشت می تواند در پیشگیری از این بیماری موثر باشد. تهیه کلیپ ها و فیلم های آموزشی و بازنشر آنها در رسانه ملی و فضای مجازی می تواند گام موثری باشد.
 
 

 

منبع: خبرگزاری صدا و سیما