روزهای آبی ما را امیدوار کرده بود که می توانیم بعد از مدت ها یک دورهمی خوب در شب یلدا داشته باشیم، دیداری با فامیل و اقوام تازه کنیم و رسم شب چله ایران باستان را به جا بیاوریم.
اگرچه کرونا کمی به ایران امان داد اما یک غول بزرگ تر بر خان یلدای امسال مردم سایه انداخته که هزار بار سنگین‌تر از کرونا است، غول گرانی برای اولین و ابتدایی ترین نیازهای معیشتی مردم.
در همین سال های نه چندان دور، دورهمی شب یلدا با دویصت یا سیصد هزار تومان جمع می شد، زمانی که آجیل به سختی به کیلویی ۵۰، ۶۰ هزار تومان می‌رسید و برنج ایرانی کیلویی ۱۰، ۱۲ هزار تومان قیمت داشت و هر مرغ دو سه کیلویی را می شد با زیر ۲۰ هزار تومان خرید.
این حجم از تغییرات طی چهار پنج سال بسیار عجیب و غریب است، به گونه ای که قیمت هر چیزی حداقل چهار تاپنج برابر شده است.
این روزها مردم مجبورند با سیلی خان یلدای خود را سرخ کنند و از خریدن بسیاری از چیزهایی که تا چند سال گذشته اصلا قیمت چندانی نداشت صرف نظر کنند، چیزهایی مانند پسته، کیک و … که امروز به کالاهای لاکچری زندگی مردم تبدیل شده و نهایت درآمد مردم به برنج و مرغ برسد.
حالا در آستانه شب یلدا و به دور از لاکچری بازی هایی که برخی دارند و از انواع میوه و دسر و فینگر فودها استفاده می کنند یک سفره ساده شب یلدا میلیونی آب می خورد.
هر کیلو برنج ایرانی اکنون بین ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان قیمت دارد و برای تهیه یک پلو ساده با دو کیلو برنج فارغ از سایر هزینه ها باید حداقل صد هزار تومان کنار بگذاریم.
اگر فقط بخواهیم یک زرشک پلو با مرغ ساده را برای شام یلدا در نظر بگیریم و از غذاهای مرسوم گذشته مانند فسنجان و … چشم بپوشیم همین زرشک پلو با مرغ بیشتر از ۲۵۰ هزار تومان آب می خورد.
صد هزار تومان برای برنج، صد هزار تومان برای مرغ و ۵۰ هزار تومان برای یک کف دست زرشک و زعفران.
یک دیس میوه شب یلدا هم زیر صد هزار تومان نیست، اگر فقط انار دانه کنیم و در کاسه بگذاریم برای یک جمعیت هفت، هشت نفری حداقل به دو کیلو انار نیاز داریم که بین ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان تمام می شود، یک هندوانه متوسط هم اگر دو، سه کیلو وزن داشته باشد ۴۰ هزار تومان پول می خواهد.
خیار کیلویی حدود ۱۰ هزار تومان،پرتقال حدود ۱۵ هزار تومان و سیب هم حدود ۱۲ هزار تومان قیمت دارد و با این اوصاف برای یک دیس میوه ساده باید حداقل صد هزار تومان کنار بگذاریم.
آجیل شب یلدا ساده که چهارمغز و دستچین نباشد حدود کیلویی ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارد، آجیلی که در آن انواع تخمه و کشمش و … هم باشد اما آجیل های چهار مغز قیمتی بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار تومان دارد!
ساده ترین شکلات ها هم حالا کیلویی بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان به فروش می رسد.
اگر یک کیک ساده و کوچک یلدا هم بخواهید بخرید حداقل باید ۹۰ تا ۱۲۰ هزار تومان هزینه کنید و با احتساب سر انگشتی همه این هزینه ها، یک سفره شب یلدای ساده حداقل یک میلیون تومان آب می خورد که چیزی نزدیک به یک سوم یا یک چهارم دستمزد یک ماه کارگران است!
این در حالی است که از دیزاین های شیک و شمع آرایی و چیدمان های خاص که برخی دارند صرف نظر کنیم.
با این اوصاف بسیاری از مردم دور هم جمع شدن را تعطیل کردند تا بتوانند حقوق خود را تا پایان ماه برسانند، بسیاری از خانواده ها از خرید آجیل صرف نظر کردند و تخمه و دانه های ریز روغنی را جایگزین آن کردند.
“زینب خسروی” یکی از شهروندان کرمانشاه است و با بیان اینکه امروز بسیاری از خانواده ها پول خرید آجیل ندارند، گفت: وقتی که از مقابل مغازه های آجیل فروشی رد می شویم فقط برخی اقشار خاص درآن حضور دارند و خرید می کنند.
وی ادامه داد: خرید برخی میوه های گرانتر مانند موز را باید کنار بگذاریم، میوه هایی مانند نارگیل و آناناس هم که فقط مختص طبقه مرفه است و ما فقط می توانیم مقداری سیب، پرتقال و خیار بخریم.
این شهروند کرمانشاهی با انتقاد از گرانی های شدید و فشار بسیار زیادی که بر مردم وارد است، افزود: بسیاری از مردم برگزاری آیین های شب چله را منتفی کردند چون باید هزینه زیادی بابت آن بپردازند.
وی اضافه کرد: برخی از افرادی که جوان هستند و تازه زندگی تشکیل دادند هم سعی می کنند به منزل پدر و مادر بروند و هزینه های خود را با آنها تقسیم کنند تا کمتر تحت فشار قرار بگیرند.
“یوسف ویسی” هم یکی از مغازه داران آجیل و خشکبار فروش کرمانشاه است و با بیان اینکه فروش این مغازه ها نسبت به سال های گذشته به یک سوم رسیده، اظهار کرد: بسیاری از مردم توان خرید اقلام شب یلدا را ندارند.

وی با بیان اینکه خرید آجیل و شیرینی یلدا امروز فقط مختص خانواده های لاکچری است، ادامه داد: مردم عادی یا خرید نمی کنند یا آجیل های ارزان مخلوط همراه با انواع تخمه می خرند. برخی هم میزان خرید خود را بسیار کاهش دادند.
وی معتقد است ، این زنجیر کاهش درامد مردم و فشارهای شدید اقتصادی از همه مردم به یکدیگر منتقل می شود و وقتی که مردم پولی ندارند که خرید کنند درامد مغازه داران که چشم به راه چنین ایام خاصی هستند نیز به شدت افت می کند.
شب یلدای امسال برای مردم ایران سخت است و هر سال سخت تر از سال قبل می شود، این روزها حسرت بسیاری از چیزها در شب یلدا بر دل کودکان می مانند و بسیاری از پدر و مادرها شرمنده فرزندان خود هستند.
باشد که مسئولین چاره ای بیاندیشند تا وضعیت مردم حداقل برای سال های آینده بدتر نشود و اگر در همین حد هم بماند باز همه راضی هستند./پریا امیری پریان