به گفته سرپرست کاوش‌های علمی باستان شناسی اخیر در مجموعه غار و پناهگاه صخره‌ای “باوه یوان” کرمانشاه، گستردگی استقرار فرا پارینه سنگی در این مکان فراتر از انتظار بوده و این در نوع خود برای سرزمین ایران منحصر به فرد است.  

دکتر سامان حیدری گوران، با بیان اینکه مجموعه غار و پناهگاه صخره‌ای باوه‌یوان یکی از مهمترین مکان های باستان شناسی مربوط به دوره پارینه سنگی است، اظهار کرد: این محوطه باستانی از سال ۱۳۹۵ تا به حال مورد مطالعه دقیق علمی قرار گرفته است.

وی ادامه داد: بر اساس تحقیقات انجام یافته در این مکان کلیدیِ منطقه زاگرس، تاکنون سه دوره باستانی پارینه سنگی میانی، نوین و فرا پارینه سنگی در آن کشف شده است.

سرپرست تیم کاوش در باوه یوان کرمانشاه به خبرساز شدن کشف یک دندان شیری انسان نئاندرتال با سن مطلق حدود ۴۳ هزار در محافل علمی داخلی و بین المللی در سالهای اخیر اشاره کرد و افزود: سال گذشته فصل چهارم کاوش ها در این مکان به منظور تعیین عرصه و حریم این مکان تحت نظر پژوهشکده باستان شناسی کشور و اداره کل میراث فرهنگی کرمانشاه انجام گرفت که با تعیین عرصه و حریم این محوطه دیگر امکان هرگونه دخل و تصرف در آن وجود نخواهد داشت. همچنین در ماه های اخیر مواد باستانی بدست آمده از این تحقیق مورد مطالعه قرار گرفته  است.

وی با بیان اینکه براساس دستور پژوهشکده باستان شناسی کشور کاوش باستان شناسانه در عرصه کوه صخره ای باوه یوان مورد کاوش و حفر قرار گرفت، عنوان کرد: نتایج این کاوش مشخص ساخت که  لایه های استقراری مربوط به فاز نهایی پارینه سنگی، یعنی دوره موسوم به فرا پارینه سنگی در این مکان از آن چیزی که قبلا تصور می شد بسیار بزرگتر است و نشان می دهد که جوامع انسانی این دوره محل اسکان خود را نه تنها در حاشیه صخره اصلی، بلکه در سرتاسر دامنه کوه انتخاب کرده بودند.

این باستان شناس کرمانشاهی اظهار کرد: وجود دست ابزارهای متنوع بدست آمده از این گمانه ها شامل سنگ مادرها، خراشنده ها، سر تیرها و چاقوهای سنگی به همراه استخوان های فسیل شده حیوانهایی نظیر کل و بز و پرندگان بر این موضوع  صحه می گذارد.

حیدری گوران اضافه کرد: احتمالا انسان های دوره فراپارینه سنگی در فواصل دور و نزدیک از صخره اصلی و در حاشیه چشمه دایمی یوان از چادرهای پوستی در فصول سرد سال به عنوان سر پناه استفاده کرده باشند.

وی با بیان اینکه سن مطلق دوره فراپارینه سنگی در مجموعه غار و پناهگاه صخره‌ای باوه‌یوان ۱۳ هزار و ۴۰۰ سال پیش از طریق سن سنجی رادیو کربن تعیین شده، ابراز امیدواری کرد: با ادامه تحقیقات در سالیان آتی این مکان بسیار مهم باستانی استان کرمانشاه و کوهستان زاگرس زوایای ناروشن سکونت انسانی پیداتر شود.  

این باستان شناس دوره پارینه سنگی همچنین در مورد اهمیت دوره فراپارینه سنگی یادآور شد: دوره فراپارینه سنگی در باستان شناسی یکی از کلیدی ترین زمان های فرگشت اجتماعی و اقتصادی بشر است، بگونه ای که سرنوشت کنونی انسان در خلال این دوره رقم می خورد.

وی در پایان تاکید داشت که این یافته نشان می دهد؛نه تنها مکان باستانی باوه یوان، بلکه کل “ناودرون” و “کرمانشاه” از لحاظ دوره های مختلف پارینه سنگی  تا چه اندازه ای اهمیت دارد و تمامی ما باید از این میراث گرانبها پاسداری کنیم/ایسنا