از روز گذشته دومین توده غلیظ گرد و غبار کرمانشاه را تحت تاثیر قرار داده و از عصر روز گذشته (۱۰ اردیبهشت) نه تنها شهرهای مرزی مانند قصرشیرین و سرپلذهاب بلکه شهر کرمانشاه نیز با افت جدی کیفیت هوا مواجه شده است/این در حالی بود که حتی هواشناسی استان نیز درباره احتمال نفوذ توده گرد و غبار به استان هیچ هشداری حتی در حد هشدار سطح زرد نیز صادر نکرد و از همین رو مردم نیز آمادگی و اطلاعی از وضعیت هوا نداشتند/عصر روز گذشته عدد شاخص کیفی هوا در قصرشیرین به ۵۰۰ و در سرپلذهاب به مرز ۴۰۰ رسید که هر دو شهر در وضعیت بحران قرار داد اما هیچ خبری از تعطیلی مدارس گروه بعدازظهر در این دو شهرستان نبود/این شرایط کمابیش تا صبح امروز نیز ادامه داشت و هوای بسیاری از شهرهای استان در محدوده هشدار تا بحران بود.
کارگران و خانواده آنها ۵۰ تا ۷۰ درصد جمعیت کشور را به خود اختصاص میدهند، اگرچه این میزان در کرمانشاه کمتر است اما قشر کارگر یا بازنشستگان کارگری در کرمانشاه قابل توجه هستند/قشری که با حداقل حقوقی ۱۰،۱۱ میلیون تومانی روزگار میگذرانند، کرایه خانه و خرج چند بچه را میدهند/کارگرانی که ناچارند شیفت دوم در آژانس یا تاکسیهای اینترنتی کار کنند تا روزگارشان بگذرد/«شریف حاجیزاده» کارگر یکی از کارگاههای بلوکزنی کرمانشاه است و با بیان اینکه کارگران با مشکلات متعددی مواجهند، گفت: کرایه خانه در پایینترین محلات کرمانشاه سه تا پنج میلیون تومان است، در حالیکه کارگر ۱۰،۱۲ میلیون تومان میگیرد/ ۵۰ درصد دریافتیام خرج کرایه منزل میشود و خرج دو تا بچه دبستانی را هم باید بدهم، از همین رو برای گذران زندگی عصرها در تاکسی اینترنتی کار میکنم تا بتوانم خرج زندگی بدهم/این کارگر از اینکه درآمد کار کردن یک شیفت در تاکسی اینترنتی به اندازه کار در کارگاهها است، خاطرنشان کرد: بسیاری از کارگران دیگر حاضر نیستند در کارگاهها کار کنند و فقط خرج خود را از مشاغلی مانند تاکسی اینترنتی در میآورند.
در ادامه فعالیت موج ناپایدار مستقر بر جو منطقه، هوای استان همچنان تا صبح فردا (چهارشنبه) نیمه ابری تا ابری در بعضی ساعات با وزش باد نسبتاً شدید، گردوخاک محلی و در برخی نقاط رگبارهای بهاری همراه با رعدوبرق خواهد بود/بارش، بخصوص در مناطق کوهستانی شمال و شمال شرق استان، ممکن است به شکل رگبار تگرگ نیز مشاهده شود/ از ظهر فردا تا اواخر پنجشنبه با تضعیف نسبی شرایط ناپایدار، اگر بارشی در سطح استان مشاهده شود، غالباً ضعیف و موقت خواهد بود. به دنبال این شرایط از روز جمعه تا اواسط هفته آینده، ورود امواج دیگری به جو استان، مجدداً در بعضی ساعات وزش باد و رگبارهای پراکنده بهاری را برای استان در پی خواهد داشت.
استان کرمانشاه با داشتن پنج مرز مهم که تقریبا در اکثر آنها جابجایی بار و مسافر را داریم و خصوصا دو پایانه مهم خسروی و پرویزخان از جمله مهمترین استانهای در معرض خطر است/برای تصور حجم کامیونهایی که روزانه در مرزهای کرمانشاه تردد دارند کافی است گریزی به آمار گمرک بزنیم که بر اساس اعلام سرپرست حوزه نظارت گمرکات استان کرمانشاه سال گذشته حدود نیم میلیون کامیون در مرزهای پنجگانه کرمانشاه کالاهای صادراتی جابجا کردند/به گفته رضا نیکروش، بیشترین میزان تردد کامیونهای صادراتی نیز به ترتیب مربوط به گمرکات پرویزخان، خسروی، سومار، شیخصله و در نهایت شوشمی بوده است/وی نکته مهم دیگر آنجاست که بخش قابل توجهی از کالاهای صادراتی محصولات پلاستیکی و ظروف یکبار مصرف بوده که بسیار قابل اشتعال است/از سوی دیگر تردد در مرزها فقط به کامیونهای صادراتی محدود نمیشود، بلکه هزاران دستگاه خودرو ترانزیتی که عمدتا هم سوخت جابجا میکنند در پایانههای مرزی کرمانشاه تردد دارند.
با توجه به اینکه هر سال میانگین بارش سال آبی در کرمانشاه کاهش مییابد در نتیجه میانگین بلندمدت یا نرمال که دوره ۲۰ تا ۳۰ ساله است نیز به تدریج کاهش مییابد و کرمانشاه کمکم به استانهای کمباران و خشک کشور میپیوندد. در سال زراعی جاری ( از ابتدای مهر ۱۴۰۳) میانگین بارش استان کرمانشاه تا آخرین بارش جدی که داشتیم تنها ۳۳۸ میلیمتر بوده است که نه تنها نسبت به بارش بلندمدت به میزان ۳۸۵ میلیمتر ۱۲ درصد کمتر شده بلکه حتی از سال گذشته که ۴۰۳ میلیمتر بارش داشتیم نیز ۱۶ درصد کمتر بوده است/این کمبارشی در شهرهای شرقی استان خصوصا سنقر، کنگاور و صحنه نمود بیشتری داشته است، برای مثال کاهش بارش در سنقر نسبت به بلندمدت ۳۱ درصد بوده است و یا در کنگاور ۲۹ درصد کاهش بارش داشتیم/این امر باعث میشود با کمبارشی تجمعی طی چند سال مواجه باشیم که نتایج اسفناکی دارد، از کاهش مخازن آب زیرزمینی و فرونشست دشتها گرفته تا خشک شدن آبهای سطحی، رودخانهها، چشمهها و سرابها/از سوی دیگر بارش موثر برف که نقش بسزایی در تامین تدریجی آب چشمهها و سرابها دارد نیز در سالهای اخیر به میزان قابل توجهی کاهش یافته است و همین امر باعث شده در چند سال اخیر کمی پس از آغاز فصل گرما، تالاب هشیلان، سراب نیلوفر، سراب یاوری و …. خشک شوند.
خوشبختانه جلسات کارشناسی و چکشکاری طرحها و پروژههایی که قرار است در این سفر توسط دستگاهها پیشنهاد شود از چندی قبل آغاز شده و اکنون به صورت روزانه و مستمر در سطح ملی و استانداری رصد و پیگیری میشود/این سفر فرصت مغتنمی است که شاید در هر دولت یکبار برای استان رخ دهد و باید تا جاییکه امکان دارد از آن حداکثر بهره را ببریم/آنچه که در سنوات گذشته شاهد بودیم این است که گاهی دستگاهها هر پروژه باقی ماندهای از گذشته که توان اجرای آن را نداشتند را در سفر هیات دولت مطرح میکنند، پروژههایی که بعضا با اعتبار مختصر همان دستگاه و یا اعتبارات استانی قابل اجرا است اما فقط به پیگیری نیاز دارد/طرح پروژههای خُرد و متعدد در جریان سفرهای استانی باعث میشود از هدف اصلی که دریافت امتیازات ویژه و اجرای پروژههای زیرساختی است دور بمانیم/سفر هیات دولت را نباید به پروژههای کوچک، زمین ورزشی، تکمیل ساختمان نیمه کاره ادارات، طرحهای ۲۰،۳۰ میلیاردی و وظایف معمول دستگاهها محدود کرد بلکه این سفر فرصتی برای اجرای چند مگاپروژه است که زیرساختهای استان را متحول کند و از سوی دیگر تلاش شود برای کرمانشاه با این مشکلات اقتصادی نظیر بیکاری، بالا بودن نرخ تورم و … خطوط اعتباری ویژه در نظر گرفته شود/کرمانشاه چند ابَرپروژه دارد که اگر در سفر رئیس جمهور تکلیف آنها روشن شود بیش از هر چیز دیگری به استان کمک خواهد شد، پروژههایی که نه تنها زیرساخت کرمانشاه را متحول میکند بلکه برای هزاران نفر اشتغالزایی خواهد داشت.
این شهرستان نه تنها در مسیر ورود ریزگردها از مرز به شهر کرمانشاه است و در برخی فصول از جمله بهار و پاییز با آلودگی ناشی از ذرات معلقی که از مرزها وارد کشور و استان میشود دست و پنجره نرم میکند اما در کنار آن به محلی برای فعالیت صنایع آلاینده نیز تبدیل شده است/صنایع آلایندهای که در بلندمدت خطر جدی برای جان مردم محسوب میشود و با وجود پیگیریهای چند ساله محیط زیست و هشدارهای مداوم کارشناسان، این صنایع همچنان به آلایندگی ادامه میدهند و اقدامی برای رفع مشکلات آنها صورت نگرفته است/چندی قبل «حشمتالله فلاحتپیشه» نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه اسلامآبادغرب و دالاهو درباره یکی از صنایع آلاینده این منطقه هشدار جدی داد/او در توییتی از وضعیت کارخانه «فروآلیاژ» که چند سال قبل با سرمایهگذاری چینیها راهاندازی شد یاد کرد و درباره غبار سمی، بوی نامطبوع و خطرات آلودگی این واحد از جمله بروز سرطان و کند ذهنی کودکان هشدار داد.
بر اساس آمارهای محیط زیست استان، در سال گذشته نیز در شهر کرمانشاه ۱۸ روز هوای غیراستاندارد را شاهد بودیم که همه این ۱۸ روز وضعیت هشدار بوده است/کنگاور نیز احتمالا به جهت آنکه آلودگی مناطق مرکزی کشور به آن سرایت میکند بیشترین تعداد روزهای با هوای غیراستاندارد را در استان کرمانشاه با ۴۸ روز در سال گذشته داشته است/البته نباید فراموش کرد آمار محیط زیست مربوط به روزهای است که میانگین ۲۴ ساعت غلظت ذرات معلق در هوا خارج از استاندارد باشد و اینکه گاهی چندین ساعت در روز شاهد نفوذ ریزگردها هستیم ملاک قرار ندارد، پس اگر بخواهیم روزهایی که واقعا هوا حتی برای هشت یا ۱۲ ساعت نیز غیراستاندارد بوده را محاسبه کنیم حتما بسیار بیشتر از این اعداد است/اگرچه تمام آلودگی هوای شهرهای استان از جمله کرمانشاه به ریزگردها بر نمیگردد و در فصل سر روزهایی را داریم که به دلیل وارونگی و آلودگی صنایع هوا غیراستاندارد میشود، اما قطعا ریزگردها سهم بیشتری را در کاهش کیفیت هوای کرمانشاه دارد/ذرات آلایندهای که هیچگاه تا کنون فکری به حال مدیریت آنها نشده و حتما چندین سال و یا حتی چند دهه بعد تبعات قطعی آن مشخص خواهد شد/مدیریت ریزگردها با توجه به منشا برون مرزی که دارد و عمدتا از سمت عراق و گاهی عربستان میآید نیازمند اقدامات بینالمللی چند جانبه است که متاسفانه فعلا در دستور کار هیچکدام از کشورها نیست/اما میتوان با برخی راهکارها از جمله ایجاد کمربندهای سبز، حداقل جلوی نفوذ آن را تا قلب استان گرفت و از شدت آن در مبادی مرزها کاست/به گفته یک صاحب نظر عرصه محیط زیست، معبر اصلی ورود ریزگردها از رمزهای قصرشیرین و یا گیلانغرب است که احداث کمربند سبز و کاشت گیاهان مقاوم و با نیاز آبی کم در این نقاط تاثیر بسزایی در کاهش غلظت گرد و غبار ورودی به استان خواهد داشت، اگرچه به طور کامل پیشگیری نخواهد کرد.
نگاهی به آمار تردد در محورهای استان در ایام نوروز نیز نشان میدهد که کرمانشاه به هیچ عنوان نمیتواند میزان ۲.۸ میلیون مسافر بوده باشد! بر اساس آمار راهداری در تعطیلات نوروز امسال ۲.۳ میلیون تردد در محورهای استان صورت گرفته است که تردد ورودی و خروجی به استان را شامل میشود/این آمار شامل همه کسانی که درون استان جابجا شدند و حتی کسانیکه هر روز از طریق محورهای استان راهی محل کار خود در شهرکهای صنعتی بیرون شهر میشوند نیز بوده است/شاید بتوان نزدیکترین آمار به تعداد مسافران وارد شده به کرمانشاه را از رویت پلاکهای غیربومی از طریق راهداری دانست/آماری که یزدان خسروی مدیرکل راهداری و حمل و نقل جادهای استان کرمانشاه آن را برای ایام نوروز امسال اینگونه اعلام کرده است، حدود ۹۴۳ هزار پلاک یکتا (غیربومی) ورودی و ۹۲۶ هزار پلاک یکتا خروجی/البته نباید فراموش کرد که تعداد قابل توجهی از خودروهای مردم استان با پلاک دیگر استانها است و هستند رانندگان کرمانشاهی که خودرو پلاک تهران، البرز و … دارند/البته این مهم را نیز نباید نادیده گرفت که برخی مسافران نوروزی از طریق ناوگان حمل و نقل عمومی برون شهری، پرواز و قطار به کرمانشاه آمدهاند که تعداد آنها نیز دقیق محاسبه نشده است/مجموع این اطلاعات نشان میدهد تقریبا آمار قاطعی از مسافر نوروزی واقعی که از دیگر استانها به کرمانشاه آمده، اسکان و اقامت داشته، در استان گشت و گذار کرده و از همه مهمتر عایدی اقتصادی داشتند که مهمترین نکته مد نظر مسئولین است، وجود ندارد
تبدیل این راه های فرعی به اصلی یکی از بزرگترین دغدغه های دکتر محمد رشیدی نماینده مردم شریف کرمانشاه در مجلس شورای اسلامی است، دغدغه ای که موجب شده ایشان سالها دوندگی، پیگیری و نامه نگاری کند تا اجازه ندهد این راه ها همچنان جولانگاهی برای مرگ و از دست دادن باشد/در آخرین نامه ای که از سوی دکتر رشیدی خطاب به جناب آقای دکترپورمحمدی،معاون محترم رییس جمهور و رییس سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال شد ارتقای راه های کرمانشاه به هلشی(بخش فیروزاباد)، شهر قلعه تا میانراهان(بخش بیلوار)، راه سراب نیلوفر تا شهر کوزران بار دیگر یادآوری شد و درخواست تامین اعتبار و اعطا تخصیص مربوطه اعلام شد/از یکسال و نیم گذشته به دستور وزارتخانه کارهای کارشناسی ومیدانی برای ساماندهی این راه ها صورتگرفته و در روزهای پایانی سال گذشته تاییدیه تبدیل این راه های اصلی به فرعی گرفته شد، اما زمانی این اتفاق محقق می شود که مجوز ماده ۲۳ (ردیف اعتبار ملی) آن نیز اخذ شود.