رضا نیکروش؛ با اشاره به وضعیت تجارت مرزی استان افزود: سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی در تمامی مرزهای استان بهصورت کامل اجرا میشود و فرآیندهای گمرکی در این مرزها مکانیزه شده است؛ تحقق تجارت روان و پایدار، صرفا با اتوماسیون اداری ممکن نیست و زیرساختهای فیزیکی، هماهنگی بین دستگاهها و تقویت نیروی انسانی همچنان از گلوگاههای اصلی تجارت در مرزهای استان هستند.
وی تصریح کرد: عمده کالاهای اساسی وارداتی از مرزهای کرمانشاه در سال ۱۴۰۴ شامل انواع دانههای روغنی، برنج، تجهیزات و ملزومات پزشکی، روغن خوراکی خام، نیمهجامد و مایع، روغن نباتی، عدس، لاستیک سنگین، لوبیا چیتی و لوبیا قرمز بوده است.
ناظر گمرکات استان و مدیرکل گمرک کرمانشاه ادامه داد: این ترکیب نشان میدهد مرزهای استان فقط در صادرات کالاهای غیرنفتی نقش ندارند، بلکه در تامین بخشی از نیازهای اساسی کشور نیز جایگاه قابل توجهی پیدا کردهاند.
زیرساختها؛ انبار هست، سردخانه نیست
نیکروش در ادامه درباره ظرفیتهای زیرساختی مرزهای تجاری استان گفت: در حال حاضر انبار مسقف تحت قرارداد شرکت انبارهای عمومی در مرزها فعال است بهطوری که گمرک خسروی ۲ انبار، گمرک پرویزخان یک انبار، گمرک شوشمی یک انبار و گمرک شیخصله نیز یک انبار مسقف در اختیار دارند.
ناظر گمرکات استان کرمانشاه با بیان اینکه انبارهای عمومی استان هیچ سردخانهای ندارند، ادامه داد: این کمبود در واردات کالاهای حساس و فسادپذیر یک نیاز اساسی است؛ در بخش باسکولها نیز، گمرک پرویزخان با پنج دستگاه در صدر قرار دارد؛ گمرک خسروی ۲ دستگاه و گمرکات شوشمی، شیخصله و سومار نیز هر کدام یک دستگاه باسکول دارند.
نیکروش گفت: تخفیف یا امتیاز خاصی در تعرفه انبارداری یا هزینههای گمرکی برای همه کالاها در مرزهای کرمانشاه وجود ندارد اما بر اساس قانون ساماندهی نظارت بر تجارت مرزی و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان، برای کالاهای مشمول این قانون تخفیف حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده اعمال میشود.
وی ادامه داد: کالاهای وارداتی از منطقه آزاد تجاری-صنعتی قصرشیرین نیز از تخفیف در سود بازرگانی بهرهمند میشوند.
ناظر گمرکات استان کرمانشاه در پاسخ به این پرسش که کدام رویه گمرکی در کرمانشاه زمانبرتر یا دشوارتر است، افزود: بخش عمده مسائل مطرحشده، زیرساختی و مربوط به هماهنگی میان سازمانهای مستقر در مرز است؛ نیاز به هماهنگی بیشتر بین دستگاههای مستقر در مرز و اجرای مدیریت هماهنگ و واحد مرزی وجود دارد.
نیکروش گفت: دستگاههایی مانند استاندارد، قرنطینه و جهاد کشاورزی باید با گمرک، در یک سازوکار منسجمتر عمل کنند تا زمان ترخیص کاهش یابد.
کمبود نیرو و ضرورت بازنگری ساختار
ناظر گمرکات استان کرمانشاه همچنین کمبود نیروی متخصص را یکی از عوامل اثرگذار بر روند ترخیص دانست و ادامه داد: افزایش نیروی فنی در همه حوزهها و سازمانهای مستقر در مرز، در صدور و ترخیص کالا بسیار موثر خواهد بود؛ گمرکات استان با کمبود نیرو مواجهاند و نیاز به بازنگری در ساختار سازمانی احساس میشود.
همچنین نماینده وزیر و مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان کرمانشاه در بازدیدی از مرز پرویزخان از انجام بررسیهای تخصصی فرآیندها، چالشها و گلوگاههای اجرایی مرز رسمی پرویزخان در چارچوب طرح ملی مدیریت هماهنگ و هوشمندسازی مرزها خبر داد و گفت: این برنامه با هدف تسریع تشریفات گمرکی، کاهش هزینههای فعالان اقتصادی، افزایش بهرهوری و ارتقای هماهنگی میان دستگاههای مستقر در مرزهای کشور دنبال میشود.
محمود رشیدیاقدم با اشاره به اجرای برنامه وزارت امور اقتصادی و دارایی برای مدیریت هماهنگ مرزی در ۱۰ مرز اصلی کشور، افزود: مرز پرویزخان به دلیل جایگاه راهبردی در تجارت خارجی و نقش موثر در مبادلات اقتصادی با عراق، در فهرست مرزهای منتخب این طرح ملی قرار گرفته است.
مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان کرمانشاه با بیان اینکه هدف از اجرای این برنامه، احصای دقیق فرآیندهای موجود است، ادامه داد: شناسایی موانع و گلوگاههای اجرایی، کاهش موازیکاریها و ارائه راهکارهای عملیاتی برای ایجاد هماهنگی بیشتر میان دستگاههای مستقر در مرز از دیگر اهداف اجرای این طرح است.
در ماههای اخیر، استاندار کرمانشاه نیز بارها بر ضرورت رفع مشکلات گمرکات، تکمیل زیرساختهای مرزی و تسهیل تجارت از مرزهای استان تاکید کرده است؛ موضوعی که بهویژه در مرزهای پرتردد پرویزخان و خسروی بیش از سایر نقاط به چشم میآید.
به این ترتیب اگرچه سامانههای گمرکی در مرزهای کرمانشاه بهطور کامل فعال شدهاند اما آنگونه که از مجموع اظهارات مسئولان برمیآید مسیر رسیدن به تجارت روان و پایدار هنوز از میان سه گره اصلی میگذرد؛ زیرساخت، هماهنگی و نیروی انسانی.
کرمانشاه ۲ مرز رسمی و ۵ بازارچه مرزی دارد
از مجموع صادرات ۲ میلیارد و ۷۹۱ میلیون و ۶۴۲ هزار دلار کالا در سال گذشته کالا از گمرکات استان، گمرک خسروی با صادرات ۸۸۵ میلیون و ۷۴۸ دلار کالا به وزن ۲ میلیون و ۱۸۹ هزار تن بیشترین سهم را به خود اختصاص داد و گمرک پرویزخان نیز با صادرات ۷۸۵ میلیون و ۸۵۹ هزار دلار کالا به وزن یک میلیون و ۸۹۹ هزار تن در جایگاه دوم قرار دارد.
استان کرمانشاه بیش از ۳۷۱ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق دارد و در امتداد این مرز ۲ مرز رسمی و پنج بازارچه مرزی فعال است و سالانه نزدیک به سه میلیارد دلار کالا از این مرزها به خارج از کشور صادر میشود.
قصرشیرین با افزون بر ۲۷ هزار نفر جمعیت و بیش از ۱۸۶ کیلومتر مرز با عراق دارای ۲ مرز رسمی خسروی و پرویزخان است.
از طریق ۲ معبر رسمی پرویزخان و خسروی که در شهرستان قصرشیرین قرار دارد مبادلات اقتصادی، تجاری و صادرات کالا به اقلیم کردستان و حکومت مرکزی عراق انجام میشود؛ مرز رسمی پرویزخان قطب اقتصادی غرب کشور و از مرزهای فعال است که صادرات کالاهای غیر نفتی از کشورمان به کشور عراق از طریق این مرز صورت میگیرد.
هم اکنون عمده کالاهای صادراتی از مرز رسمی پرویزخان قصرشیرین با مناطق کُردنشین عراق به ویژه شهرهای کلار، سلیمانیه، موصل، خانقین و کرکوک در بخش مرکزی این کشور انجام میشود؛ مرز خسروی در ۲۰ کیلومتری قصرشیرین دارای بزرگترین پایانه زمینی بین المللی خاورمیانه است.
دیدگاه