قیمت پایینتر برخی تورهای گردشگری در نگاه نخست میتواند برای مسافران جذاب باشد اما حذف هزینههایی مانند مجوز، بیمه و الزامات قانونی از سوی برگزارکنندگان غیرمجاز ممکن است در زمان بروز حادثه، هزینهای بسیار سنگینتر به مسافر تحمیل کند؛ موضوعی که فعالان گردشگری بر ضرورت آگاهی مردم و نظارت جدیتر بر فعالیت تورهای غیرمجاز تأکید دارند.
یک تور با قیمت پایینتر از سایر برنامههای مشابه، برای بسیاری از مسافران وسوسهکننده است؛ بهویژه در شرایط اقتصادی امروز که هزینه سفر برای خانوادهها اهمیت زیادی دارد. اما پشت این اختلاف قیمت گاهی تفاوتی مهم پنهان است؛ تفاوت میان یک تور قانونی و استاندارد با برنامهای که بدون مجوز و خارج از چارچوبهای رسمی برگزار میشود.
تورهای غیرمجاز پدیده تازهای در صنعت گردشگری نیستند اما رشد شبکههای اجتماعی و افزایش تبلیغات سفر در فضای مجازی باعث شده دسترسی به این برنامهها سادهتر شود. در بسیاری از موارد نیز قیمت پایینتر، مهمترین ابزار جذب مسافر است.
علیرضا مولوی، راهنمای طبیعتگردی استان کرمانشاه، با اشاره به این موضوع گفت: تورهای غیرمجاز سالهاست در جامعه گردشگری وجود دارند و متأسفانه به یکی از چالشهای این حوزه تبدیل شدهاند.
وی افزود: تعداد بالای این تورها در سطح کشور و استانها، در صورت نبود مدیریت و نظارت مؤثر، میتواند به یک چالش جدی تبدیل شود و علاوه بر آسیب به فعالان رسمی، امنیت مسافران را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
راز قیمت پایین تورهای غیرمجاز چیست؟
به گفته مولوی، یکی از دلایل اصلی پایینتر بودن قیمت تورهای غیرمجاز، حذف هزینههایی است که برگزارکنندگان رسمی ملزم به پرداخت آنها هستند.
وی اظهار کرد: برگزارکننده رسمی برای فعالیت خود هزینههای مختلفی از جمله مجوز، بیمه، زیرساخت و سایر الزامات قانونی را پرداخت میکند، اما برگزارکننده غیرمجاز بسیاری از این هزینهها را ندارد و به همین دلیل میتواند برنامه خود را با قیمت پایینتری عرضه کند.
مولوی ادامه داد: مسافری که تفاوت میان تور مجاز و غیرمجاز را نمیداند، ممکن است تنها بر اساس قیمت تصمیم بگیرد و تصور کند با انتخاب تور ارزانتر، هزینه سفر خود را کاهش داده است؛ در حالی که ممکن است این انتخاب در شرایط خاص هزینه بسیار بیشتری برای او ایجاد کند.
وقتی حادثه اتفاق میافتد
در برنامههای طبیعتگردی، سفر به مناطق کوهستانی و مسیرهای خارج از شهر، احتمال بروز حادثه هرچند کم، اما وجود دارد. سقوط، آسیبدیدگی، گمشدن یا دیگر حوادث احتمالی میتواند هزینههای قابل توجهی به مسافر تحمیل کند.
در این میان، بیمه مسافران یکی از مهمترین تفاوتهای تورهای استاندارد با برنامههای غیرمجاز است.
مولوی گفت: بیمه در تورهای گردشگری موضوع بسیار مهمی است و مسافر باید در طول برنامه تحت پوشش بیمه معتبر قرار داشته باشد.
وی افزود: ممکن است برگزارکننده یک تور غیرمجاز اعلام کند که برای مسافران بیمه صادر شده است، اما صرف این ادعا به معنای برخورداری مسافر از پوشش بیمهای معتبر نیست و در صورت بروز حادثه، ممکن است شرکت بیمه مسئولیتی در قبال هزینههای مسافر نپذیرد. چون تور مجوزهای لازم برای برگزاری را نداشته است.
این راهنمای طبیعتگردی تأکید کرد: مسافر پیش از ثبتنام باید درباره مجوز برگزارکننده و وضعیت بیمه اطمینان حاصل کند و تنها به قیمت پایینتر توجه نداشته باشد.
اما راه تشخیص یک تور استاندارد چیست؟
مولوی در اینباره گفت: مدیریت و اجرای تور باید تحت نظر آژانس مسافرتی دارای مجوز بند «ب» انجام شود و برنامه نیز مجوزهای لازم را از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی داشته باشد.
وی داشتن برنامه سفر مشخص و قابل ارائه به مسافر را از دیگر الزامات دانست و افزود: مسافر باید پیش از حرکت بداند مقصد، مسیر، زمانبندی و خدماتی که دریافت میکند چیست.
به گفته وی، بیمهنامه معتبر گروهی با درج مشخصات مسافران و اجرای برنامه توسط راهنمای مورد تأیید وزارت میراث فرهنگی نیز از ویژگیهای یک تور استاندارد است.
رقابت نابرابر با راهنمایان رسمی
قیمت پایین تورهای غیرمجاز تنها مسافر را در معرض خطر قرار نمیدهد؛ بلکه به گفته فعالان این حوزه، بازار فعالیت راهنمایان رسمی و دفاتر مجاز را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
مولوی گفت: راهنمای گردشگری برای دریافت کارت رسمی، دورههای تخصصی را میگذراند، هزینه میکند و زمان میگذارد تا بتواند در چارچوب قانون فعالیت کند؛ اما وقتی وارد بازار میشود، با تعداد زیادی از افراد غیرمجاز مواجه میشود که به دلیل نداشتن بسیاری از هزینههای قانونی، امکان ارائه تور با قیمت پایینتر را دارند.
وی افزود: ادامه این وضعیت میتواند موجب سرخوردگی راهنمایان رسمی شود و انگیزه فعالیت حرفهای را کاهش دهد.
تور غیرمجاز در فضای مجازی، مطالبهای بیپاسخ از جانب مسوولان
رشد قارچگونه تورهای غیرمجاز در فضای مجازی، بخش دیگری از این مساله است. تبلیغات جذاب، تصاویر مقصدهای گردشگری و قیمتهای پایین باعث میشود تشخیص برگزارکننده حرفهای از فرد غیرمجاز برای بسیاری از کاربران دشوار باشد.
مولوی معتقد است دستگاههای مسئول از جمله میراث فرهنگی، نیروی انتظامی، دادگستری و دادستانی باید با همکاری یکدیگر برای ساماندهی این وضعیت اقدام کنند.
وی گفت: موضوع تورهای غیرمجاز بارها به گوش مسئولان رسیده و همواره بر همکاری و همافزایی دستگاهها برای حل آن تأکید شده است، اما این مطالبه سالهاست همچنان از سوی راهنمایان گردشگری مطرح میشود.
ارزان نخرید؛ مطمئن سفر کنید
انتخاب تور ارزان لزوماً تصمیم اشتباهی نیست، اما قیمت نباید تنها معیار انتخاب مسافر باشد. مسافر باید بداند در برابر مبلغی که پرداخت میکند، چه خدمات و چه سطحی از امنیت را دریافت خواهد کرد.
در یک سفر استاندارد، هزینهای که برای بیمه، مجوز، راهنمای رسمی و سایر الزامات قانونی پرداخت میشود، بخشی از هزینه تأمین امنیت و کیفیت سفر است؛ هزینهای که شاید در زمان خرید تور دیده نشود، اما ارزش آن در زمان بروز حادثه مشخص خواهد شد.
استان کرمانشاه با برخورداری از جاذبههای طبیعی، تاریخی و فرهنگی متعدد، بهویژه ظرفیتهای گسترده منطقه اورامانات، میتواند مقصد مهمی برای طبیعتگردان و گردشگران باشد؛ اما توسعه این ظرفیتها نیازمند گردشگری حرفهای و مسئولانه است.
کرمانشاه امروز نیز به واسطه موقعیت جغرافیایی خود جایگاهی ویژه دارد؛ استانی با حدود ۲ میلیون نفر جمعیت که یکونیم درصد مساحت کشور را دربر میگیرد و با ۳۷۱ کیلومتر مرز مشترک با عراق، ۲ مرز رسمی و پنج بازارچه مرزی، یکی از دروازههای مهم ایران به سوی غرب محسوب میشود.
چهار هزار و ۲۰۰ اثر ثبت ملی و سه اثر ثبت جهانی، در کنار برخورداری از راهآهن، فرودگاه و زیرساختهای ارتباطی، تصویری روشن از ظرفیتهای تاریخی و گردشگری این استان ارائه میدهد؛ ظرفیتی که اگر درست معرفی شود، میتواند نام کرمانشاه را بیش از پیش در ذهن ایرانیان و گردشگران خارجی بنشاند.
دیدگاه