مجوز صادر شد؛ اما دارو کجاست؟
گزارش میدانی «طلوع» از فاصله میان صدور مجوز و دسترسی واقعی بیمار؛ معاونت غذا و داروی علوم پزشکی درباره مسیر تأمین و توزیع دارو توضیح دهد
یک هفته جستوجو برای یک دارو
گزارشگر «طلوع» برای تهیه داروی تجویزشده پزشک، طی یک هفته چند داروخانه و مرکز عرضه دارو را بررسی کرد؛ اما داروی مورد نیاز در مراکز مورد مراجعه پیدا نشد.
پس از انتشار خبر صدور مجوز، مراجعهای نیز به داروخانه هلالاحمر کرمانشاه انجام شد، اما داروی مورد نظر در زمان مراجعه موجود نبود.
پیگیریها در نهایت به یافتن دارو با واسطهگری از یک داروخانه عادی انجامید.
این تجربه، بدون تعمیم یک مورد به کل شبکه دارویی استان، چند پرسش مشخص ایجاد میکند:
اگر این دارو در شبکه دارویی کشور یا استان موجود بوده، مسیر توزیع آن به چه شکل بوده و چرا در مراکز تخصصی مورد مراجعه در دسترس نبوده است؟
و اگر در مقطع موردنظر با محدودیت موجودی مواجه بوده، وضعیت تأمین آن برای بیماران چگونه مدیریت میشود؟
این گزارش بر پایه یک ادعای کلی درباره کمبود دارو در استان نیست؛ موضوع، بررسی یک مورد مشخص و طرح پرسش درباره مسیر تأمین و توزیع آن است. مستندات پیگیری میدانی نیز نزد تحریریه «طلوع» موجود است.
مسئله هلالاحمر نیست؛ مسیر تأمین را شفاف کنید
هدف این گزارش زیر سؤال بردن داروخانه هلالاحمر نیست.
این داروخانه قرار است بهعنوان ظرفیتی مکمل در کنار شبکه موجود دارویی استان فعالیت کند و طبق اعلام رسمی هلالاحمر، از ظرفیت سازمان تدارکات پزشکی و شبکه تأمین دارویی جمعیت نیز استفاده خواهد کرد.
از سوی دیگر، معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه پیش از این درباره سازوکار سهمیهبندی و ورود دارو به استان توضیح داده و اعلام کرده بود میزان داروی ورودی در چارچوب سهمیه و سازوکارهای تعیینشده مدیریت میشود.
بنابراین سؤال امروز «طلوع» مشخصتر است:
پس از صدور مجوز توزیع داروهای خاص، سهمیه و اقلام قابل عرضه در داروخانه هلالاحمر چگونه تعیین و تأمین میشود؟
آیا داروهای مشمول مجوز، همزمان در چرخه تأمین قرار گرفتهاند؟
و بیمار برای اطلاع از موجودی داروی تجویزشده خود باید به چه مرجع رسمی مراجعه کند؟
«هفت گروه بیماری خاص»؛ اما دقیقاً کدام داروها؟
در اطلاعرسانی اخیر، از امکان عرضه داروهای مورد نیاز هفت گروه بیماری خاص سخن گفته شده است.
اما برای بیمار، عنوان گروه بیماری کافی نیست؛ او با نسخهای مشخص، نام دارو و دوز مشخص به داروخانه مراجعه میکند.
از این رو، انتظار میرود معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه فهرست دقیق اقلام دارویی مشمول این مجوز را اعلام کند.
برای نمونه، درباره بیماران پیوندی و کلیوی باید مشخص شود:
آیا سیکلوسپورین ۲۵ میلیگرم در فهرست اقلام مشمول این مجوز قرار دارد؟
اگر بله، وضعیت تأمین و موجودی آن در شبکه توزیع استان چگونه است؟
و اگر در این فهرست قرار ندارد، فهرست داروهای گروه «پیوند اعضا» دقیقاً شامل چه اقلامی است؟
این شفافسازی میتواند از ایجاد برداشتهای متفاوت درباره دامنه مجوز جلوگیری کند.
وقتی دارو در یک مسیر پیدا میشود، مسیر رسمی آن کجاست؟
تجربه مورد بررسی «طلوع» در نهایت به تهیه دارو از یک داروخانه عادی، پس از پیگیریهای متعدد و با واسطهگری منتهی شد.
این موضوع بهخودیخود اثباتکننده تخلف یا قصور هیچ یک از مراکز دارویی نیست؛ اما از منظر دسترسی بیمار، یک سؤال قابل بررسی ایجاد میکند:
اگر دارو از یک مسیر قابل تهیه است، آیا امکان هدایت بیمار به همان مسیر از طریق یک مرجع رسمی و شفاف نیز وجود دارد؟
و اگر پاسخ مثبت است، چرا بیمار باید شخصاً چندین مرکز را جستوجو کند تا به دارو برسد؟
پاسخ به این سؤال میتواند مشخص کند مسئله در تأمین دارو، تخصیص سهمیه، توزیع، موجودی یا صرفاً اطلاعرسانی به بیمار قرار دارد.
از «مجوز» تا «دارو»؛ حلقه مفقوده کجاست؟
این مطالبه در شرایطی مطرح میشود که پیش از صدور مجوز نیز موضوع دسترسی بیماران به داروهای خاص مورد پیگیری قرار گرفته بود.
«طلوع» ۲۴ شهریور گزارشی درباره تسریع در توزیع داروهای خاص در داروخانه هلالاحمر، موضوع رامنتشر کرد. در همان نشست، دادستان کرمانشاه دسترسی عادلانه و بهموقع به داروهای ضروری و خاص را از مصادیق حقوق عامه دانست و بر رفع موانع تأکید کرد.
اکنون مجوز صادر شده است.
بنابراین مطالبه فعلی دیگر صرفاً درباره صدور مجوز نیست؛ بلکه درباره نتیجه عملی آن برای بیمار است.
«طلوع» از معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه میپرسد:
۱. فهرست کامل اقلام دارویی مشمول مجوز صادرشده برای داروخانه هلالاحمر چیست؟
۲. پس از صدور مجوز، چه اقلامی و با چه میزان سهمیه برای این داروخانه در نظر گرفته شده است؟
۳. آیا اقلام دارویی مشمول مجوز، در زمان آغاز عرضه در داروخانه هلالاحمر موجود بودهاند؟
۴. در صورت نبود یک قلم دارویی، فرآیند تأمین مجدد آن و زمانبندی توزیع چگونه است؟
۵. اگر دارویی در داروخانه عادی موجود باشد اما بیمار در مراکز تخصصی آن را پیدا نکند، علت تفاوت در مسیر توزیع چیست؟
۶. وضعیت داروهای مورد نیاز بیماران پیوندی و کلیوی، از جمله سیکلوسپورین، در شبکه دارویی استان چگونه است؟
۷. بیماری که داروی مشمول نسخهاش در داروخانه هلالاحمر موجود نیست، از چه مسیر رسمی میتواند محل موجودی آن را استعلام کند؟
۸. آیا مرجع یا سامانهای برای اطلاعرسانی بهروز درباره موجودی داروهای خاص در استان وجود دارد؟
این چندمین مطالبه بیپاسخ «طلوع» است؟
این نخستین مطالبه «طلوع» از دانشگاه علوم پزشکی در ۳۰ روز اخیر نیست. از جمله:
-
«ماه جهانی آلزایمر؛ کرمانشاه چند بیمار مبتلا به دمانس دارد؟»
-
«آمبولانس یا نعشکش؟ درمان شوخیبردار نیست!»
-
«مجوز صادر شد؛ اما دارو کجاست؟»
«طلوع» برای دریافت پاسخ، علاوه بر پیگیری رسانهای، تماس تلفنی نیز داشته و وعده پاسخگویی دریافت کرده است؛ اما پاسخ روشن و رسمی به این مطالبهها ارائه نشده است.
این بار نیز مطالبه رسانه، روشن و قابل پاسخ است:
بیمار برای تهیه داروی تجویزشده خود باید دقیقاً به کجا مراجعه کند؟
اگر دارو تأمین شده، مسیر دسترسی بیمار را اعلام کنید.
اگر موجودی محدود است، وضعیت تأمین و زمان توزیع را شفاف بگویید.
و اگر دارویی در فهرست مجوز قرار ندارد، فهرست دقیق اقلام مشمول را اعلام کنید.
نه اتهام؛ یک مطالبه روشن:
بیمار نباید برای یافتن داروی تجویزشده، بدون اطلاع از مسیر رسمی، از این مرکز به آن مرکز سرگردان بماند.
«طلوع کرمانشاه» منتظر پاسخ معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه است.
دیدگاه