در دنیای پرهیاهوی امروز که ارتباطات اجتماعی به ارزشی بیچون و چرا تبدیل شده، شاید عجیب به نظر برسد اگر بگوییم تنها بودن عمدی و انتخابی، میتواند یکی از مؤثرترین ابزارهای مدیریت استرس باشد. پژوهشهای روانشناسی مدرن نشان میدهد زمانی که به انتخاب خودمان تنها میشویم، مغز در این تنهایی فرصتی استثنایی برای ترمیم و بازسازی پیدا میکند.
دکتر فریبرز ایمانی به مناسبت هفته اطلاعرسانی سکته مغزی(۸ تا ۱۵ آبان) ، از سکته مغزی(استروک) به عنوان یکی از مهمترین مشکلات بهداشتی و یک فوریت پزشکی در سطح جهان یاد کرد و گفت: سکته مغزی هر ساله در تمام دنیا جان میلیونها انسان را تهدید میکند/ سکته مغزی به دنبال مختل شدن خونرسانی به بخشی از مغز و مرگ سلولهای مغزی اتفاق میافتد، علائم هشدار دهنده سکته مغزی شامل بیحسی و کج شدن ناگهانی صورت، فلج و ضعف دست و پا به ویژه در یک سمت بدن، ضعف عضلانی شدید، اختلال ناگهانی در تکلم، تاری دید و سردرد شدید است/ با توجه به زمان طلایی شش ساعتهای که برای سکته مغزی وجود دارد، شناسایی به موقع علائم میتواند نقش تعیینکنندهای در نجات جان بیمار و کاهش عوارض جبرانناپذیر آن داشته باشد/به گفته این مسئول، مهمترین و حیاتیترین اقدام در مواجهه با سکته مغزی، انتقال سریع بیمار به بیمارستان و یا تماس با فوریتهای پزشکی است/ مهمترین راهکار پیشگیری از سکته مغزی کنترل عوامل خطر و زمینهساز این بیماری شامل پرفشاری خون، کم تحرکی، دیابت، چربی خون بالا، فیبریلاسیون دهلیزی، چاقی، استعمال دخانیات و الکل و... است/ اصلاح سبک زندگی و کنترل منظم عوامل خطر، گام موثری در پیشگیری از سکته مغزی است.
دکتر امیر صابر به مناسبت هفته سلامت استخوان(۲۶ مهر تا دوم آبان) ، با بیان اینکه پوکی استخوان یک بیماری مزمن است که علامت خاصی ندارد، اما یکسری مشکلات برای افراد ایجاد میکند، گفت: با افزایش سن، تراکم و استحکام استخوانها کاهش و خطر شکستگی افزایش میباید که این موضوع در خانمها به دلیل تغییرات هورمونی ناشی از یائسگی حادتر است/ تغذیه مناسب نقش مهمی در استحکام استخوانها دارد،خصوصاً در سالهای کودکی و نوجوانی میتوان با یک تغذیه مناسب، به نوعی یک سرمایه استخوانی برای خود تامین کنیم تا در دوران سالمندی شرایط بهتری داشته باشیم و خطر شکستگی استخوان را کاهش دهیم/ تا سن ۳۰ سالگی افزایش تراکم استخوان را داریم و پس از آن با تحلیل استخوان مواجه میشویم، پس از ۳۰ سالگی، به ازاء هر سال یک درصد از توده استخوانی کاهش مییابد که این میزان در خانمها بیشتر است و پس از سن یائسگی سالانه تا شش درصد هم از تراکم استخوانی خود را از دست میدهند/ پروتئینها اسکلت استخوان را تشکیل میدهند و نیاز داریم به میزان کافی در برنامه غذایی ما گنجانده شود، البته باید مد نظر داشت که دریافت بیش از نیاز پروتئین خصوصا اگر از گوشت قرمز تامین شود، موجب افزایش دفع ادراری کلسیم میشود، بنابراین نباید مصرف زیاد پروتئین را در برنامه غذایی داشته باشیم.
بیماری آپیکال پریودنتیتیس چیست؟ این بیماری نوعی التهاب در نوک ریشه دندان و بافتهای اطراف آن است که معمولاً در اثر پوسیدگی درماننشده به وجود میآید. در چنین حالتی، باکتریها از کانال ریشه به نوک دندان نفوذ کرده و باعث عفونت و تخریب استخوان اطراف دندان میشوند/به گفته پژوهشگران، این نخستین بار است که شواهد علمی نشان میدهد ورزش متوسط همراه با مصرف امگا۳ میتواند التهاب ناشی از این بیماری را بهطور معناداری کاهش دهد/ترکیب این دو عامل موجب مهار گسترش باکتریها، کاهش تخریب استخوان، تنظیم ترشح مولکولهای التهابی و افزایش فعالیت فیبروبلاستها (سلولهای ترمیمکننده بافت) شد/اگر این عفونت درمان نشود، در نهایت ممکن است به لقی یا از دست رفتن دندان منجر شود. همچنین پژوهشگران بر ارتباط دوطرفه میان این التهاب دهانی و بیماریهای سیستمیک مانند دیابت، سندرم متابولیک، تصلب شرایین و بیماریهای کلیوی تأکید کردند؛ بهطوری که هر یک میتواند دیگری را تشدید کند/دکتر روژریو د کاستیلیو، استاد دانشکده دندانپزشکی دانشگاه ایالتی سائوپائولو (FOA-UNESP) و سرپرست این تحقیق، میگوید:«این بیماری مزمن ممکن است بدون علامت باشد، اما در صورت کاهش ایمنی بدن میتواند بهسرعت حاد شود، با درد، تورم و تجمع چرک همراه گردد و در نهایت به تخریب استخوان فک منجر شود.»/به گفته آنا پائولا فرناندز ریبیرو، نویسنده اول مقاله، ورزش بهتنهایی نیز اثر مثبتی بر سیستم ایمنی داشت، اما ترکیب ورزش با امگا۳ بیشترین تأثیر ضدالتهابی را نشان داد.
علی سروش روز یکشنبه در آیین بهرهبرداری از مرکز همودیالیز بوعلیسینا در کرمانشاه گفت: این مرکز یکی از اقدامات مهم در ارتقای زیرساختهای درمانی استان است که با تلاش بخش خصوصی و حمایت دانشگاه علوم پزشکی به بهرهبرداری رسیده و ظرفیت خدمات به بیماران کلیوی را افزایش میدهد/ بیماریهایی مانند قلبی و عروقی، دیابت، پوکی استخوان و برخی از سرطانها ریشه در سبک زندگی نادرست دارند و باید در این زمینه فرهنگسازی و اصلاح سبک زندگی در جامعه جدی گرفته شود/اصلاح سبک زندگی فقط به نوع تغذیه محدود نمیشود، بلکه مولفههای متعددی از جمله فعالیت بدنی، خواب کافی، کنترل استرس و ترک سیگار را دربر میگیرد/هر فرد باید روزانه حدود ۱۰ هزار قدم پیادهروی انجام دهد و در طول هفته حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط یا ۷۵ دقیقه فعالیت شدید داشته باشد تا از بسیاری از بیماریهای مزمن پیشگیری کند/کمتحرکی سالانه عامل مرگ ۲ میلیون نفر در جهان است، در حالیکه ۹۰ درصد این مرگها با فعالیت بدنی مناسب قابل پیشگیری است همچنین استعمال سیگار تاکنون جان میلیونها نفر را گرفته و لازم است در این زمینه آگاهی عمومی افزایش یابد.
زهرا قربانی، مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، میگوید: «این دومینبار است که پویش ملی سلامت دهان و دندان برای دانشآموزان برگزار میشود اما با وجود برنامههای متنوعی که تاکنون برای سلامت دندان کودکان اجرا شده، نتیجه مطلوبی حاصل نشده است.» او به چندین مانع برای نتیجهبخش بودن این پویشها و برنامهها اشاره میکند و ادامه میدهد: «متأسفانه تجربه نشان داده بسیاری از دانشآموزان، با وجود اطلاع از چگونگی مسواکزدن، اهمیت تعداد دفعات و زمان آن، این آگاهی را به رفتار نهادینهشده تبدیل نکردهاند.»/ اگر خانواده الگوی مناسبی برای بچهها باشد و شرایط خانه را به گونهای فراهم کند که کودک در معرض رفتارهای مراقبتی دندان باشد، بدون شک، خود را موظف به اجرای دانستههایش میداند: «بهعنوان مثال کودک میداند باید روزی دو بار مسواک بزند اما چنین زمانی در خانه هیچوقت برایش پیش نمیآید و در برخی خانوادهها کسی به او یادآوری نمیکند که وقت مسواکزدن رسیده است. پس در چنین شرایطی نمیتوانیم انتظار نهادینهشدن دانستههایش را داشت.» /بیتوجهی به ابزار با اهمیتی مانند نخدندان یکی دیگر از علل پوسیدگی دندانها در سنین مدرسه است،«نخدندان کشیدن ازارکان اصلی بهداشت دهان ودندان است امادرفرهنگ بسیاری ازخانوادهها،درمقایسه با مسواکزدن، اهمیت آن به شدت نادیده گرفته میشود. این موضوع مستقیما به افزایش پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه منجر میشود.»/ سومین عامل برای نتیجهبخش نبودن پویشهای سلامت دهان و دندان تغذیه نادرستی است که گاه از سمت خانواده، مانعی برای مصرف ندارد: «طبیعی است وقتی قندبه دفعات زیادخورده شود،پوسیدگی خیلی سریع اتفاق میافتد.»تغذیه نامناسب،بهویژه مصرف بیش ازحدقندو کربوهیدراتهای فرآوری شده، عامل اصلی و کلیدی در ایجاد پوسیدگی دندانهاست. حالا پویشهایی را تصور کنید که در حالی برگزار میشوند که تغذیه دانشآموزان در زمان زنگهای تفریحشان، سرشار از قند است.
همیشه شنیدهایم برای حفظ سلامت استخوان باید کلسیم کافی مصرف کنیم، ورزشهای مناسب انجام دهیم و از نوشیدنیهای کافئیندار پرهیز کنیم. اما اگر عاشق چای هستید، خبر خوبی برایتان داریم: پژوهشهای جدید نشان میدهند نوشیدن منظم چای، بهویژه چای سبز میتواند به تقویت استخوانها کمک کند و خطر پوکی استخوان را کاهش دهد/در یکی از تازهترین مطالعات، بیش از ۳۵۰۰ زن یائسه مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد زنانی که روزانه ۱ تا ۳ فنجان چای سبز مینوشیدند در مقایسه با افرادی که کمتر از یک فنجان در روز مصرف داشتند،میزان ضعف استخوان (استئوپنی) وپوکی استخوان (استئوپروز) بسیار کمتری داشتند/همچنین پژوهشی دیگر در چین که با روش «تحلیل تصادفی مندل» انجام شد (روشی که از دادههای ژنتیکی برای کنترل عوامل تأثیرگذار استفاده میکند)، نشان داد:افرادی که از نظر ژنتیکی تمایل بیشتری به نوشیدن چای دارند، معمولاً تراکم مواد معدنی استخوان بالاتری دارند بهویژه در بازهی سنی ۴۵ تا ۶۰ سال/چند نکته مهم بیشتر این پژوهشها مشاهدهای هستند، بنابراین هنوز نمیتوان گفت نوشیدن چای مستقیماً باعث افزایش تراکم استخوان میشود، اما ارتباط مثبت میان آنها بسیار قوی است/مصرف بیش از حد چای (بیش از ۵ فنجان در روز) ممکن است باعث دریافت بیش از اندازهی کافئین شود، بنابراین تعادل در مصرف ضروری است/برای بهترین نتیجه، نوشیدن چای را با رژیم غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین D و ورزشهای تحمل وزن (مثل پیادهروی، دویدن آرام یا یوگا) ترکیب کنید.
قهوه یکی از محبوبترین نوشیدنیهای جهان است؛ نوشیدنیای که نهتنها بیدارمان میکند بلکه پژوهشها نشان میدهد در حد اعتدال میتواند برای سلامت مفید باشد. اما نحوه درست کردن قهوه، زمان نوشیدن آن و افزودنیهایی که به فنجانمان میریزیم میتواند تفاوت بزرگی در اثر آن بر بدن ایجاد کند/بر اساس مطالعات متعدد، مصرف حدود ۳ تا ۳.۵ فنجان قهوهی فیلتردار در روز میتواند با کاهش خطر مرگ زودرس و برخی بیماریها همراه باشد. البته به شرطی که در ترکیب آن زیادهروی نکنید/میزان شکر را کم کنید: پژوهش بزرگ سال ۲۰۲۲ روی ۱۷۰ هزار نفر نشان داد که بیشترین فواید قهوه در میان افرادی دیده شد که آن را بدون شکر یا با حداکثر یک قاشق چایخوری شکر مینوشیدند. در حالی که میانگین مصرفکنندگان قهوه معمولاً حدود سه قاشق چایخوری شکر در روز به قهوهشان اضافه میکنند.
مشاور رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه یادآور شد: بررسیها نشان داده مردم ایران نان سفید را بیشتر و نان کامل را کمتر مصرف میکنند، در حالیکه نانهای تهیهشده از آرد کامل مانند سنگک سنتی ارزش تغذیهای بسیار بالاتری دارند/او با استناد به گزارش جهانی بار بیماریها در سال ۲۰۱۹ گفت: «سه مورد از ۱۵ عامل اصلی خطر مرگ زودرس در جهان مربوط به تغذیه ناسالم از جمله مصرف زیاد نمک، مصرف کم غلات کامل و مصرف کم حبوبات است. در ایران نیز مصرف کم غلات کامل، مهمترین عامل خطر تغذیهای در مرگ زودرس شناخته شده است.»/طبق این گزارش، در سال ۲۰۱۹ بیش از ۲۹ هزار مرگ زودرس (معادل ۴.۷ درصد از کل مرگها) در کشور به دلیل بیماریهای قلبیعروقی، دیابت و برخی سرطانها منتسب به مصرف پایین غلات کامل بوده است.
دکتر فریبرز ایمانی؛ رئیس مرکز بهداشت استان کرمانشاه سرطان پستان را یکی از سرطانهایی دانست که اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، به خوبی به درمان جواب میدهد و فرد میتواند عمر طبیعی خود را داشته باشد/ سرطان پستان نسبت به بسیاری از انواع دیگر سرطانها از جمله سرطانهای دستگاه گوارش پیش آگهی بهتری دارد و تشخیص زودرس آن میتواند به بهبود روند درمان فرد کمک کند/چنانچه این سرطان دیر تشخیص داده شود، میتواند غدد لنفاوی زیر بغل و اطراف پستان را درگیر کرده و باعث مرگ فرد شود/یکی از مهمترین گروهها کسانی هستند که بستگان درجه یک آنها از جمله خواهر و مادر سابقه ابتلا به سرطان پستان را داشتهاند/وی سابقه ژنتیکی، چاقی و حجم بالای چربی بدن، تغذیه نامناسب و استفاده زیاد از غذاهای چرب و فست فودها، مصرف کم میوه و سبزیجات، مصرف دخانیات مانند سیگار و قلیان، مصرف الکل، عدم تحرک کافی(حداقل به میزان ۱۵۰ دقیقه در هفته برای افراد سالم) و خصوصا اضطراب و استرس بالا را نیز از دیگر ریسک فاکتورهای ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطان پستان برشمرد.