به گزارش پایگاه خبری طلوع، موضوع تخریب پیزومترهای آب زیرزمینی یا چاهکهای مشاهداتی که بر مبنای آن میزان ذخیره آبهای زیرزمینی در استان اندازه گیری می شود نکته مورد بحثی است که طی سالهای اخیر منجر به درگیری و اختلاف نظرهای فراوانی در شرکت آب منطقه ای کرمانشاه به عنوان تنها ارگان رسیدگی کننده به این مسئله شد.
ماجرا از این قرار بود که طبق آمارها و بنا به گفته کارشناسان شرکت آب منطقه ای، در یکی دو سال اخیر سهل انگاری مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب این شرکت و از سویی بی توجهی مقام مافوق در ورود افراد غیر کارشناس به این حوزه موجب شد تا تعداد زیادی از چاهکهای مشاهداتی استان از مدار انتفاع خارج شوند و ضربه مهلکی به رصد آبهای زیرزمینی در استان وارد شود، ضربه ای که عملا غیر قابل جبران است.
بر اساس آمارها در استان کرمانشاه جمعا ۴۱۴ پیزومتر برای سنجش منابع آب زیرزمینی وجود داشت که عملا ۸۵ مورد از این پیزومترها طی ۲تا۳ سال اخیر از بین رفته اند و این میزان تخریب عدد بسیار بزرگی است.
علت خروج این چاهکها از مدار انتفاع عوامل مختلفی چون پرشدن، تخریب، خشکی، قرار گرفتن در مسیر جاده سازی و غیره گزارش شده که البته هیچیک نباید منجر به از بین رفتن آنها شود.
چون طبق گفته یکی از کارشناسان قدیمی اداره آب منطقه ای استان این مشکلات پیشتر و طی سالهای قبل نیز وجود داشت، اما مدیران به گونه ای برنامه ریزی می کردند که بلافاصله پس از شناسایی مشکل، موضوع بررسی و رفع شود و نهایتا عدد قابل توجهی از این چاهکها از دست نرود.
*با این حال اما آمارهای جدید حکایت تلخی دارد و آن از بین رفتن ۸۵ مورد از این چاهکها طی سالهای اخیر در سراسر استان است، عددی که قابل قیاس با شرایط مشابه سالهای قبل نیست.
هرچند طبق برآوردها عمده تخریب در چاهکهای آزمایشی کرمانشاه، ماهیدشت و بیله وار رخ داده اما مشکل فراگیر بوده و همه استان را نشان گرفته است.
یک کارشناس حوزه آبهای زیرزمینی که نخواست نامش فاش شود در این رابطه به طلوع کرمانشاه گفت: متاسفانه برخی در اداره آب منطقه ای مشکل را توجیه کرده و آنرا به خشکسالی ربط می دهند، درحالکیه تجربه فعالیت ۲۴ ساله بنده در این حوزه می گوید ما طی ۴دهه اخیر به طور متناوب سالهای خشک و تر داشته ایم وهرگز با چنین عددی از تخریب پیزومترها روبرو نبوده ایم، بنابراین به نظر می رسد این رخداد عامدانه و حاصل سهل انگاری مدیریتی باشد تا خشکسالی.
وی افزود: ما تلاش فراوانی برای جلوگیری از گستردگی مشکل کردیم و بارها موضوع را به مدیرعامل گزارش دادیم اما هیچ اقدامی برای بهسازی چاهکها صورت نگرفت.
به گفته او، علت این مشکل روی کارآمدن فرد یا افراد غیرمتخصص در دفتر مطالعات پایه منابع آب بود، کسانی که با نظرات غیرکارشناسانه، برخوردهای قهری و تعدیل نیروهای متخصص و قدیمی عملا دفتر مطالعات پایه منابع آب را با چالشی ترین مشکلات روبرو کردند.
بعدها و با روی کارآمدن مدیرعامل پروازی از یاسوج، تعدادی از کارشناسان دغدغه مند و دلسوز تلاش کردند تا موضوع را با ایشان در میان بگذارند اما باندبازی برخی اعضای هیات مدیره اجازه نداد صدای آنها شنیده شود و نهایتا مدیرعامل جدید هم مدت مدیدی تیم دفتر مطالعات پایه منابع آب را زیر بال و پر گرفت، تا روزی که صدای اعتراض کارشناسان نهایتا منجر به تذکر رسمی حراست سازمان به مدیرعامل وقت شد و نهایتا کسی که توان و تجربه کار در حوزه آبهای زیرزمینی را نداشت کنار گذاشته شد.
با این حال همه چیز خوب پیش نرفت و مدیرعامل که موضوع جابجایی نیرو و از طرفی پاسخگویی به مقامهای ارشد در رابطه اهمال صورت گرفته در حوزه پیزومترها را مهم ارزیابی می کرد این بار با تساهل و تسامح پست مدیریت دفتر مطالعات پایه منابع آب را به شخصی سپرد که رئیس گروه بازرسی و شکایات سازمان هم بود و وی با حفظ سمت مدیریت این بخش را عهده دار شد.
او با این کار یک تیر و دونشان کرد، وقتی مدیریت رسیدگی به وضعیت پیزومترها بعهده کسی باشد که خودش رئیس گروه بازرسی است، آنوقت همه شکایتها در نطفه خاموش میشد!
حالا بگذریم از اینکه سپردن چنین پستی به یک غیرکارشناس تا چه میزان می توانست آسیبهای وارده به چاهکها را تشدید کرده و تحلیل کارشناسان از میزان ذخایر آبهای زیرزمینی استان را با چالش جدی مواجه کند!
توجه داشته باشید که بنابه گفته کارشناسان، پیزومترهایی که برای پایش و مانیتورینگ آبهای زیرزمینی در نقاط مختلف استان حفاری شده اند نقش مهمی در اندازه گیری سطح آب های زیرزمینی دارند و بسیاری از پروژه ها بر مبنای عدد رسیده از این پیزومترها استارت می خورد و تخریب عامدانه آنها طرح های مطالعاتی در حوزه آب را با چالش جدی روبرو خواهد کرد.
در واقع پیزومترها ثروت و میراث ارزشمندی هستند که باید حفظ شوند تا عدد دقیقی از میزان ذخایر آبهای زیرزمینی در استان بدست بیاید و بعد برایش برنامه ریزی شود.
از همین رو نیاز است که ارگانهای ذیربطی چون دادستان به عنوان مدعی العموم، سازمان بازرسی و دیگر نهادهای بررسی کننده پای کار بیایند تا از چالش فزاینده ای که به علت بی تدبیری سر به فزونی گذاشته جلوگیری شده و خسارت کمتری به حوزه منابع آب زیرزمینی وارد شود.
اهمیت برخورد با مدیران غیرحرفه ای که عامدانه موجب بروز چنین خسارتی در استان شده اند نیز باید مدنظر قرار گیرد، تا دیگران امکان نفوذ و حذف افراد متخصص بر اساس سلایق شخصی را نداشته و بودجه بیت المال را هدر ندهند.
لازم به ذکر است که مستندات سازمان بازرسی، اداره اطلاعات و دیگر نهادهای مربوطه سطح گستردگی این معضل را تایید می کند و لذا بهتر است مسئولین هرچه زودتر فکری برای رفع این معضل کنند.
هرچند با روی کارآمدن دولت جدید و حذف افراد غیر متخصص، انتظار می رود تغییرگسترده ای در مدیریت آب منطقه ای کرمانشاه صورت گیرد و شاهد ظهور و بروز افراد توانمند و خبره در پستهای مدیریتی این شرکت باشیم.
گزارش از لیلا سعدوندی-خبرنگار طلوع
دیدگاه