طبق تقویم کُردی اول بهمن ماه شروع بهار و رقص زندگی در دل زمستان است. مردمان مناطق کُردنشین از جمله کرمانشاه از دیرباز تاکنون ۲ ماه پیش از پایان رسمی فصل سوز و سرما در این روز به شکرانه رویش دوباره طبیعت با پخت نذورات شکر نعمت به جا میآورند.
ورود به ماه بهمن و شروع بهار کُردی رسم و رسوم دیرینه ای دارد که در فرهنگ کُردها به خصوص استان کرمانشاه و شهرستان های گرمسیر این مناطق ریشه دوانده و از گذشتههای دور تاکنون نسل به نسل منتقل شده است.
پخت غذاهایی محلی و به خصوص آش گندم که بیشتر بین همسایهها توزیع میشود از رسوم کهنی است که هنوز هم برخی افراد آن را بجا میآورند.
هنوز هم مردمان دیار کرمانشاه و به خصوص مناطق غربی این استان بهار کُردی یا «وَهار کُردی» را با برپایی جشنها و آیین های زمستانه برگزار می کنند.
به اعتقاد مردمان این مناطق از اول بهمن ماه دیگر سرمای سخت هوا شکسته میشود و اگر هم برفی ببارد به واسطه گرم شدن تدریجی هوا سریع ذوب میشود که رویش دوباره طبیعت و سرسبزی زمین و گرمی هوا نوید بخش شروعی دوباره است.
مناطق گرمسیر استان کرمانشاه به واسطه هوای آفتابی و سبز شدن دوباره طبیعت شاهد بهار زودهنگام است.
مبنای محاسبه تقویم کُردی که بین کُردها رواج دارد بر اساس تغییرات آب و هوایی و دگرگونی طبیعت و شیوه های زندگی روستایی و عشایری و کشاورزی و دامپروری است.
«کور سەیا»؛ نبرد جاودان با زمستان
از برجستهترین روایتهای مرتبط با بهار کُردی، داستان کور سەیا یا «پسر صیاد» است که این اسطوره از مبارزه جوانی با سرمای سخت زمستان حکایت دارد.
کور سەیا با امید به شکست زمستان در بهمن به سفر میرود اما زمستان او را از پای درمیآورد که پس از مرگ کور سەیا، سه خواهر او ۹ روز برایش سوگواری میکنند.
روایت شده که گریههای خواهران پسر صیاد با بادهای سرد در هم آمیخته و سرانجام زمین یخزده را نرم میکند که از پیروزی زندگی بر مرگ و امید به بازگشت روزهای روشنتر حکایت دارد.
امشو اول وهاره، خیر و مالت بواره
شعری که مردم در شب اول بهمن ماه دور هم می خوانند معمولا در یک بیت خلاصه می شود که «امشو اول وهاره خیر وَ مالت بواره» یعنی «امشب اول بهار است و خداوند خیر و برکت بر خانهات نازل کند».
با این شعر مردم شکر نعمت به جا آورده و طلب خیر و برکت و رزق و روزی و سلامتی را با شروع بهار برای یکدیگر و اهالی منزل از درگاه خداوند مسالت می کنند.
برخی از رسوم مختلف که در گذشته های دور در بین مناطق کُردنشین مرسوم بوده اکنون منسوخ شده اما شروع بهار کُردی و پخت آش و حلیم و غذاهای محلی هنوز هم در بین برخی از مردم رواج دارد.
پوشیدن لباس های محلی نو و زیبا، پختن غذاها و شیرینی های محلی و شعرخوانی و آواز خوانی و بازی های محلی تا پایکوبی و دُهل نوازی و دید و بازدید و دعا و خیرات است.
استان کرمانشاه دارای آب و هوایی چهار فصل است که بیش از ۲ میلیون نفر جمعیت ساکن در ۳۴ شهر و ۲ هزار و ۵۹۰ روستا دارد.
دیدگاه