بازار لوازمالتحریر در کرمانشاه در آستانه مهرماه با یک تناقض تلخ روبهروست؛ قیمتها بالا رفته، اما قدرت خرید خانوادهها پایین آمده است. استانی که نرخ بیکاری آن در بهار امسال به ۱۱.۹ درصد رسیده، حالا با تورم نقطهبهنقطه ۱۰۳.۱ درصدی در مردادماه، به استقبال سال تحصیلی جدید میرود.
مهر برای خانوادهها همیشه فصل خرید مدرسه بوده؛ اما امسال خرید دفتر و مداد و خودکار برای بسیاری از خانوادههای کرمانشاهی دیگر یک خرید ساده و سالانه نیست؛ باید حساب کرد، مقایسه کرد و از بعضی اقلام گذشت.
گزارش روزنامه «اعتماد» از بازار لوازمالتحریر کشور میگوید قیمت انواع این کالاها طی یک سال گذشته بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش داشته است؛ بیشترین فشار نیز در بخش دفتر و کاغذ گزارش شده است.
اما وقتی این گرانی را کنار وضعیت اقتصادی کرمانشاه میگذاریم، مسئله جدیتر میشود.
کرمانشاه؛ تورم بالای ۱۰۰ درصدی
بر اساس تازهترین دادههای تورم استانی در مرداد ۱۴۰۵، تورم نقطهبهنقطه کرمانشاه ۱۰۳.۱ درصد بوده است؛ یعنی خانوار کرمانشاهی برای خرید مجموعه مشابهی از کالاها و خدمات نسبت به مرداد سال گذشته، بهطور متوسط بیش از دو برابر هزینه کرده است.
کرمانشاه در این شاخص در میان ۹ استانی قرار گرفته که تورم نقطهای آنها از ۱۰۰ درصد عبور کرده است. تورم نقطهای کشور در همین ماه ۸۹ درصد بوده است.
یعنی فشار افزایش قیمتها در کرمانشاه از میانگین کشور نیز بیشتر بوده است.
فشار فقط به کالاهای مصرفی محدود نیست؛ در بخش خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات نیز تورم نقطهای کرمانشاه ۱۳۸.۱ درصد گزارش شده است.
وقتی دفتر هم به کالای حسابشده تبدیل میشود
در چنین شرایطی، قیمت لوازمالتحریر اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بررسی قیمتهای موجود در بازار کرمانشاه نشان میدهد دفتر مشق ۵۰ برگ در نمونهای حدود ۳۲ هزار تومان، دفتر ۱۰۰ برگ حدود ۱۳۰ هزار تومان و دفترهای ۱۰۰ برگ سیمی حدود ۱۴۵ هزار تومان قیمت داشتهاند؛ در مدلهای کلاسوری ۱۰۰ برگ نیز قیمتها تا حدود ۲۹۵ هزار تومان رسیده است.
اینها فقط قیمت چند دفتر است؛ هنوز مداد، خودکار، پاککن، تراش، مدادرنگی، جامدادی، کیف و سایر اقلام در سبد خرید قرار نگرفتهاند.
در بازار کشور نیز نمونههایی از رشد شدید قیمت دیده میشود؛ بهعنوان مثال قیمت یک دفتر ۶۰ برگ از حدود ۱۸۰ هزار تومان به ۳۶۰ هزار تومان رسیده و دفتر ۲۰۰ برگ در نمونهای از حدود ۵۰۰ هزار تومان به یک میلیون تومان افزایش یافته است.
برآوردهای تازه بازار نیز هزینه تهیه یک سبد متوسط لوازمالتحریر و ملزومات مدرسه برای یک دانشآموز را حدود ۱۳ تا ۱۵ میلیون تومان اعلام کردهاند؛ رقمی که هزینههایی مانند لباس فرم، کتاب و سرویس مدرسه را نیز شامل نمیشود.
۱۱.۹ درصد بیکاری؛ ۱۰۳.۱ درصد تورم نقطهای
این اعداد زمانی معنای واقعی خود را نشان میدهند که وضعیت بازار کار استان را نیز کنار آنها بگذاریم.
مرکز آمار ایران نرخ بیکاری کرمانشاه در بهار ۱۴۰۵ را ۱۱.۹ درصد اعلام کرده؛ در حالی که نرخ بیکاری کشور در همین فصل ۹.۱ درصد بوده است. کرمانشاه در کنار خوزستان بالاترین نرخ بیکاری کشور را در این فصل داشته است.
بنابراین خانوادهای را تصور کنیم که با درآمد محدود و بازار کار دشوار روبهروست و همزمان باید برای آغاز سال تحصیلی چند میلیون تومان هزینه کند.
اینجاست که افزایش قیمت یک دفتر یا مدادرنگی دیگر یک «گرانی ساده» نیست؛ بخشی از فشار مستقیم هزینههای خانوار است.
خرید مدرسه؛ از انتخاب به حذف
نتیجه این شرایط را میتوان در رفتار مصرفکننده دید.
خانوادهها بیشتر از گذشته به سمت کالاهای اقتصادی میروند؛ دفتر فانتزی جای خود را به دفتر ساده میدهد، خرید چند قلم خودکار به یک یا دو قلم محدود میشود و وسایل سال گذشته تا جایی که ممکن باشد دوباره استفاده میشوند.
بازار هم از این وضعیت بینصیب نمانده است؛ افزایش قیمت همزمان با کاهش قدرت خرید، باعث شده فروشندگان با وجود بالا رفتن قیمت کالاها، الزاماً شاهد رونق فروش نباشند. گزارش «اعتماد» نیز کاهش تقاضا و حرکت خانوادهها به سمت کالاهای ارزانتر را از مهمترین ویژگیهای بازار امسال عنوان کرده است.
مهر امسال، صورتحساب سنگینتری دارد
کرمانشاه امسال فقط با «مهر گران» روبهرو نیست؛ با ترکیبی از تورم نقطهای ۱۰۳.۱ درصدی، تورم بالای ۱۰۰ درصدی خوراکیها و نرخ بیکاری ۱۱.۹ درصدی وارد فصل بازگشایی مدارس شده است.
در چنین شرایطی، انتظار اینکه خانوادهها مانند سالهای گذشته خرید کامل و یکجای لوازم مدرسه را انجام دهند، چندان با واقعیت اقتصادی خانوارها همخوان نیست.
قفسههای لوازمالتحریر پر است؛ مسئله اما خالی بودن قفسهها نیست، خالیتر شدن جیب خانوادههایی است که باید بین «لازم» و «ضروریتر» یکی را انتخاب کنند.
مهر برای دانشآموزان با بوی دفتر نو و مداد تازه آغاز میشود؛
اما برای بخشی از خانوادههای کرمانشاهی، امسال پیش از زنگ مدرسه، صدای حسابوکتاب هزینهها بلندتر از همیشه شنیده میشود.
پریا امیری پریان
دیدگاه